Stedljive Kuce

evo jos malo o primeni stiropora u lakim tavanskim konstrukcijama kod nas.

prakticno iskustvo http://arhiva.elitesecurity.org/t346047-Fert-gredice-monta-ostalo-koja-je-prednost sa slikama tokom rada

domaci proizvodjaci tzv stirofert ispune npr. Austrotherm, Ccar, Tarolit

vise varijanti kombinacije ispune uz nosecu konstrukciju nudi Tarolit pod brendom NAT tavanice.

citat:

"Najlakša armiranobetonska tavanica - NAT tavanica je polumontažna sitnorebrasta tavanica, sastavljena od Omnia nosa?a (binora), dodatne armature, i ispune od samogasivog stiropora, ugra?enih na Tarolit kombi plo?i. Širina elemenata je 50cm, a dužina do atestiranih 600cm."


http://www.tarolit.co.rs/ugradnja.htm#nat
sa detaljnim prikazom procesa izrade.

http://www.beodom.com/sr/education/entries/choosing-thermal-insulation-solutions-for-comfort-in-summer

Izbor rešenja toplotne izolacije za komfor u leto

03 June 2007



Izbor rešenja toplotne izolacije za komfor u leto Kada se razmatra komfor u leto, materijali sa najboljom toplotnom izolacijom su oni koji odlažu prolazak vanjske toplote u unutrašnjost ku?e. Objasnili smo ranije da je kašnjenje toplotnog fluksa parametar koji meri tu osobinu. Vezan je za toplotnu inerciju (C), toplotnu provodljivost (?) i debljinu materijala. U ovom ?lanku, objasni?emo kako kašnjenje toplotnog fluksa uti?e na izbor izolacionih materijala u razli?itim delovima jedne ku?e.

U kojim delovima ku?e, kašnjenje toplotnog fluksa može da napravi razliku ?

Ako posmatramo toplotnu izolaciju jedne ku?e, postoje u biti 3 dela: pod u prizemlju, zidovi i krov (izuzevši prozore koji nisu razmatrani u ovom ?lanku).

Prizemlje

Toplotna izolacija prizemlja nije nikada izložena visokim temperaturama, ?ak ni u leto, jer je temperatura zemlje prili?no konstantna. Prema tome, kašnjenje toplotnog fluksa nema bitnu ulogu.

Zidovi

Što se ti?e zidova, toplotna izolacija je obi?no postavljena povrh teškog gra?evinskog materijala kao što je beton ili opeka blokovi, i malo kašnjenje toplotnog fluksa samog izolacionog materijala je kompenzovano od strane jake toplotne inercije gra?evinskog materijala. To zna?i, ukoliko zidovi imaju toplotnu inerciju, kašnjenje toplotnog fluksa izolacionog materijala ne bi trebalo da postavlja problem. Ali ukoliko su zidovi napravljeni od laganih materijala, kao na primer, laki beton, drvo ili paneli, njihovo malo kašnjenje toplotnog fluksa može dovesti do pregrevanja i neugodnosti u leto.

Krov

Ostaje krov, gde ?e termo-izolacioni materijali biti izoženi najve?oj toploti u leto, zbog direktne izloženosti suncu. Materijali koji se koriste za izgradnju krova, kao što je klasi?ni crep, nemaju veliku toplotnu inerciju i ne pružaju dobru zaštitu od sun?eve toplote.

Zbog toga kašnjenje toplotnog fluksa izolacionog materijala koji se koristi za izolaciju krova je od velike važnosti za komfor u leto. Zna?i da za materijale sli?ne toplotne provodljivosti (?) i iste debljine, bolje je odabrati one izolacione materijale koji imaju ve?u toplotnu inerciju.

Naravno, pored izbora termo-izolacionog materijala, druge strategije ?e pomo?i da se izbegne pregrevanje u leto, kao što je ventilisani krov, hlad od vegetacije i barijere protiv sun?evog zra?enja.
Kašnjenje toplotnog fluksa za komfor u leto

U najvrelijim letnjim danima, spoljašnja temperatura je podnošljiva ujutro, dostiže vrhunac u ranim popodnevnim satima i postaje neprijatna, i onda, postaje opet podnošljiva uve?e.

Da bi se unutrašnja temperatura ku?e održala podnošljivom tokom celog dana, neophodno je zadržati prolazak toplote dovoljno dugo dok najvreliji deo dana ne pro?e. Drugim re?ima, toplotna izolacija treba da ima kašnjenje toplotnog fluksa dovoljno dugo dok ne pro?u najvreliji sati.

Koliko kašnjenje toplotnog fluksa je potrebno?

Kašnjenje toplotnog fluksa od 1 do 2 sata, koje obi?no dobijete sa 10 cm staklene mineralne vune, ne?e biti dovoljno da se izbegne prolaz vru?ine u ku?u. Kašnjenje toplotnog fluksa od 8 do 10 sati, koje se dobije sa 20 cm celuloze ili drvenog vlakna, zaštiti?e unutrašnjost ku?e od velike vru?ine, jer je vreme potrebno toplotnom talasu da pro?e kroz materijal dovoljno dugo da ?e za to vreme spoljna temperatura ve? opasti.

Odnos temperaturne amplitude

Prigušenje vrhunca temperature dobijeno za dato kašnjenje toplotnog fluksa zove se odnos temperaturne amplitude (temperature amplitude ratio). Na primer, ako je vrhunac spoljne temperature 35 stepeni celzijusa, 90% amplitudni ratio ?e dati maksimalnu unutrašnju temperaturu od 31.5 stepeni celzijusa. Što je ve?e kašnjenje toplotnog fluksa, ve?i je amplitudni ratio.

Usporedba termo-izolacionih materijala

Budu?i da je kašnjenje toplotnog fluksa direktno povezano sa toplotnom inercijom termo-izolacionih materijala, jasno je da, lagani izolacioni materijali, nisu podobna zaštita u najvru?im letnjim danima.


Tabela ispod (u prilogu) pokazuje usporedbu razli?itih izolacionih materijala.

Usporedba razli?itih termo-izolacionih materijala vezano za njihovu performansu u leto. Vrednosti su date od strane proizvo?a?a celuloze i treba ih uzeti u obzir ?isto indikativno (izvor Thermofloc).

Najbolju zaštitu pruži?e debeli sloj (najmanje 20 cm) gustog izolacionog materijala kao što je celuloza ili drveno vlakno, materijali koji nisu veoma u upotrebi u Srbiji.


Najgoru zaštitu pruži?e polistiren (stiropor): uprkos ?injenici da ima najmanju toplotnu provodljivost, tako?e ima i najmanju toplotnu inerciju.

Kompromis se može posti?i koriste?i 20cm debeo sloj kamene vune visoke gustine.

Zaklju?ak

Kod izbora termo-izolacionog materijala nije dovoljno razmatrati samo klasi?ne parametre kao ? ili U-vrednost. Kašnjenje toplotnog fluksa mora tako?e biti uzeto u obzir, naro?ito za krov. Ono ?e odrediti mogu?nost materijala da u letnjim danima spre?i prolazak vrhunca spoljne toplote u unutrašnjost ku?e.

Izbor najboljeg rešenja termo-izolacionog materijala je, prema tome, kompromis izme?u male toplotne provodljivosti (?) i velike toplotne inercije (C). Taj najbolji kompromis ostvari?ete sa celulozom, drvenim vlaknom ili kamenom vunom visoke gustine.

Naravno, uvek možete kupiti klima ure?aj, ali košta, troši struju, i ne obezbe?uje zdravu unutrašnju klimu. Besmisleno je trošiti puno energije zimi za zagrevanje ku?e i isto toliko leti za hla?enje. Bolji dizajn ku?e i izbor boljih materijala može drasti?no umanjiti utrošak energije potrebne za grejanje zimi i izbe?i potrebu za ugradnjom klima ure?aja za leto.

Za komfor u leto, bez upotrebe klima ure?aja, važno je da su zidovi napravljeni od materijala sa velikom toplotnom inercijom i da je krov izolovan sa (najmanje 20cm) debelim slojem materijala koji ima veliko kašnjenje toplotnog fluksa.

http://www.gradimo.hr/Krovna-oprema-/hr-HR/11048.aspx

Krovna oprema

U današnje vrijeme izgraditi krov nije jednostavno kao u stara, dobra vremena, kada su se susjedi znali skupiti i u dan-dva složiti kompletan crijep uz malu pomo? priu?enog tesara koji bi skrojio grede i zakucao letve

Prije mnogo godina kada su prvi krovopokriva?i slagali crijep na drvene grede i tako davali završni pe?at ku?i, nisu ni slutili da ?e jednoga dana sam crijep više biti ukras nego prava zaštita tek izgra?ena doma.

U današnje vrijeme izgraditi krov nije jednostavno kao u stara, dobra vremena, kada su se susjedi znali skupiti i u dan-dva složiti kompletan crijep uz malu pomo? priu?enog tesara koji bi skrojio grede i zakucao letve.

Ni iskusni inženjeri više ne znaju kako složiti slojeve krovne konstrukcije, a još manje znaju zašto pojedini sloj dolazi na odre?eno mjesto. Uza sam pokrov više se ne veže samo crijep, ve? je tu obavezna i termoizolacija, koja postaje sve deblja i deblja, potom neizbježna hidroizolacija sa sve novijim materijalima, nekoliko redova letvi zbog prozra?ivnja krovišta pa razne kop?e i zaštite pri ugradnji crijepa.

Slojevitost krova

U osnovi postoje dvije osnovne krovne nosive konstrukcije kosih krovišta: drveno krovište s gredama (mogu biti suhe ili mokre, spajane, lijepljene ili lamelirane) i krovište s monolitnom kontrukcijom (puna betonska plo?a, monta strop, plinobetonski strop s gredicama). Krovna se konstrukcija može izvesti i od ?eli?nih profila, ali oni se rijetko koriste za obiteljske ku?e.

Zbog sve ?eš?eg korištenja potkrovlja kao stambenog prostora potrebno je ugraditi i njegovu zaštitu prema van. Ukoliko se gradi od drvenih greda, krovište može biti podaš?ano, a i ne mora. To ovisi o tome koliki je razmak greda, jesu li grede dovoljno suhe ili ?e do?i do njihova naknadnog vitoprenja, koliko su jaki vjetrovi i kakav je tip krova. Bolja je varijanta da se gredama poslože daske, ali to poskupljuje izvo?enje radova. Jednim kubikom dasaka pokrije se cca 40 m² krova, zavisno koliko se gusto slažu.

Iznad dasaka ne dolazi hidroizolacija, ve? parna brana koja sprje?ava prebrz protok pare iz stambene prostorije prema van. U biti, parna brana štiti termoizolaciju od prevelike pare iz prostorije. Parna brana u tom slu?aju treba biti s bitumenom zbog kontakta s drvom. ?est je slu?aj da se na daske slaže gra?evinski najlon koji može u odre?enim slu?ajevima poslužiti kao parna brana, ali u kontaktu s drvom stvara kondezat koji postupno uništava daske.

Termoizolacije

Zavisno od kraja gdje se gradi krov potrebno je položiti termoizolacijski sloj u odre?enoj debljini. Pet centimetara vune nije više dovoljno za ozbiljniju izolaciju. Sloj ne bi trebao biti tanji od 8 centimetara, a poželjno je da je i deblji. Kako treba polagati termoizolaciju, zavisi i od na?ina kako se letva krov. Da bi se izbjegli termo mostovi, izolaciju je poželjno slagati križno.

Drugo pitanje koje se ?esto postavlja: koju izolaciju treba koristiti na krovu?

Staklenu vunu, kamenu vunu, polistirene, pur pjenu ili neki drugi materijal? Svaka od tih gra?evinskih izolacija ima svoju primjenu u gradnji, ali nije svaki tip izolacija primjenjiv i za krov. Kamena se vuna proizvodi i za krov: Ima veliku otpornost na pritisak i dobra izolacijska svojstva, ali je osjetljiva na vlagu. Staklena se vuna najprakti?nije pakira u odnosu na druge proizvode (u stiješnjenim balama) i dobro podnosi vlagu, ali velike se debljine znaju nakon nekog vremena ule?i zbog velikog zrakopraznog prostora izme?u vlakana.

Pur pjena može se koristiti u tablama, ?ak i kao zamjena za letve koje se slažu okomito na strehu, ali ima nešto ve?u cijenu u odnosu na vune. Polistireni sve ?eš?e mijenjaju vunu kao izolacijski materijal na krovu. Plo?e se polistirena jednostavno polažu izme?u letvi, lagane su, a stiroduri podnose i hodanje. Cijenom konkuriraju vunama. Mana im je što su ti materijali derivati nafte i kao takvi dosta druga?ije ragiraju u kontaktu s drugim materijalima. Na primjer, maksimalna temperatura koju podnose polistireni je 80 ºC, dok ispod crijepa u ljetnim mjesecima na prisojnoj strani krova zna biti i viša temperatura.

Iznad dasaka ne dolazi hidroizolacija, ve? parna brana koja sprje?ava prebrz protok pare iz stambene prostorije prema van. U biti, parna brana štiti termoizolaciju od prevelike pare iz prostorije

Hidroizolacije

Pošto se grade krovovi sve blažih nagiba, koji idu i daleko ispod nagiba propisanog od pojedinog proizvo?a?a crijepa, potrebno je iznad termoizolacije kao dodatnu zaštitu ugraditi hidroizolaciju. Nagibi se krovova sve ?eš?e približavaju 10º, dok su uobi?ajeni nagibi koji su bili i strmiji od 30º sve rje?i. ?ak i u kontinentalnom dijelu, gdje je snijeg još uvijek ?est, krovovi su sve blaži jer su i krovne konstrukcije dovoljno ?vrste da sniježne oborine ne predstavljaju ozbiljan problem novijim krovovima. Kao hidroizolacija koriste se krovne folije koje su u isto vrijeme i vodonepropusne i paroporpusne, da se ne bi stvarao kondezat unutar termoizolacije. Da biste bolje odredili koju foliju staviti na krov, treba obratiti pažnju na nekoliko brojeva, pod uvjet da su ih proizvo?a? i distributer ispravno ozna?ili.

Gramatura folije govori koliko je teška 1 m² folije. Uobi?ajene dimenzije su od 115 g/m² do 145 g/m², iako se mogu na?i lakše ali i teže folije. Taj tip folija mogu biti troslojne ili ?etveroslojne folije. Mogu imati i dodatnu mrežastu armaturu kao o?vrš?enje. Usprkos svim tim brojevima i slojevima, tek se u praksi uistinu može dokazati da je folija dovoljno otporna na kidanje.

Sd vrijednost je drugi broj koji je važan za paropropusnost folije. Sd vrijednosti variraju od 0,02 do 0,05, što ukazuje (ponekad i dokazuje) da je folija paropropusna. Što manja vrijednost ve?a je paropropusnost. (Zrak ima Sd vrijednost 0, dok parne brane imaju vrijednost 100,a i ve?u).

Krovne se folije uglavnom ne kidaju kada se zabije ?avao, ali ?esto krovopokriva?i ugaze i iskidaju foliju. Sve se te rupe moraju pokrpati, ili stavljanjem dodatne folije preko rupe, ili se manje rupe mogu zakrpati ljepljivim trakama koje su namijenjeme samo za krovne folije. Folije se proizvode u raznim bojama, iako je naj?eš?a tamnosiva. Mogu biti i crvene, naran?aste ili svjetloplave. Boja folije ne odre?uje kvalitetu, jer je to interno razlikovanje proizvo?a?a.

Kop?e, drža?i, nosa?i, opšavi..

Nabrojali smo samo dio materijala koji se ugra?uje na krov. Pošto ljudi dolaskom u trgovinu gra?evinskog materijala ve?inom pitaju koliko stoji crijep i potom tu cijenu pomnože s brojem crjepova na kvadrat, dobivaju nerealnu cijenu koja je daleko od stvarne. Stvarna vrijednost materijala za krov obi?no je dvostruko ve?a od cijene crijepa. Osim pokrova, na krov se ugar?uju i sljemenjaci, parna brana, termoizolacija, hidroizolacijske folije, letve, ali i razne kop?e, drža?i, nosa?i, opšavi...

Ukoliko želimo montirati krov u suho (bez morta), potrebno je na sterhu ugraditi ventiliraju?e elemente, poput ?ešlja, kop?i za prvi red crijepa, odzra?nih elemenata i/ili odzra?nih traka. Na sljeme i greben treba ugraditi perforirane trake zbog bolje ventilacije; treba zaštititi zabat rubnim crijepom, veter lajsnom ili limenim opšavom.

Ukoliko gradite objekat u zoni koja je podložna jakim udarima vjetra, potrebno je montirati bo?ne spojnice (kop?e protiv nevremena) i tako sprije?iti štetu na krovu.

Sljemenjaci se kop?aju kop?ama, a montiraju se na drža?e sljemeno grebene letve.
Za pomo? na krovu služe razne ljepljive trake kojima se zatvaraju prodori ili rupe koje su nastale prilikom montaže krovišta. Limenim samoljepljivim opšavima (uglavnom je proizvedeno od aluminija ili bakra butilnim ljepilom) limari mogu vrlo elegantno zakrpati sve rupe kroz koje može prodrijeti voda ispod crijepa.

Pošto se grade krovovi sve blažih nagiba, koji idu i daleko ispod nagiba propisanog od pojedinog proizvo?a?a crijepa, potrebno je iznad termoizolacije kao dodatnu zaštitu ugraditi hidroizolaciju

Toliko toga na samo jednom krovu

Osim osnovnih krovnih elemenata, ne smijemo zaboraviti i oluke, gromobrane, krovne prozore ili solarne kolektore koji se ugra?uju na sve ve?emu broju novoizgra?enih krovova.

To je samo dio onoga što se može, a vrlo ?esto i mora, ugraditi na krov ukoliko slijedimo pravila struke. Uobi?ajen broj artikala koji se ugra?uje zna biti i viši od 20. Na?in što staviti na krov i kako ugraditi te elemente, trebali bi kontrolirati ovlašteni krovopokriva?i ili inženjeri s iskustvom. Postoji puno detalja koji se mogu predvidjeti a koji naknadno stvaraju veliku štetu ukoliko voda prodre u stan, ili vjetar digne crijep. Bolje je sprije?iti tako da se dobro informirate, nego naknadno vršiti prepravke koje ?esto znaju biti skuplje od osnovne cijene krova.

Hladni krov

Krovište i pokrov, dijelovi su objekta najizloženiji razli?itim atmosferskim utjecajima. Pri tome se nažalost ?esto zaboravlja da je uz pravilnu i stru?nu ugradnju pokrova važno obratiti pažnju i na fizikalne zakonitosti koje nam odre?uju kako graditi ispravno! Dnevne oscilacije temperature i vlage koje nastaju kao rezultat meteoroloških mjena s jedne i uvjeta života i rada s druge strane uvjetuju razlike u temperaturi i vlazi unutar i izvan objekta. Ove razlike uzrokuju prolaz topline i vlage kroz krovnu konstrukciju, a na tom je putu naj?eš?i pratilac - kondenzacija.

Najve?a se opasnost krije upravo u ?injenici da kondenzacija djeluje skriveno i dolazi na vidjelo kad su krovna konstrukcija i izolacija ve? potpuno uništeni. Iznena?enju nema kraja ako se pri tome ustanovi da je pokrov u sasvim solidnom stanju.

Prosje?na koli?ina vodene pare koja se dnevno stvara u ?etvero?lanom ku?anstvu iznosi preko 12 kg - sam boravak ljudi, kupanje, kuhanje, pranje i sušenje rublja te biljke veliki su izvori vlage koja u sve kvalitetnije izoliranim objektima teško pronalazi izlaz prema van. Sitne molekule vodene pare difuzijom ?e na?i svoj put kroz zidove i strop te ?e, ukoliko pritom nai?u na hladni i paronepropusni materijal do?i do kondenzacije i taloženja vode u izolaciji i drvenoj konstrukciji krovišta.

Iz tog razloga krovovi, pogotovo oni sa ure?enim stambenim potkrovljem, moraju biti ventilirani - govori se o takozvanom hladnom krovu. Hladni krov naziv je za vrstu krovne konstrukcije koja koriste?i najosnovnije zakone fizike omogu?uje neprekinuto strujanje zraka u sloju izme?u crijepa i krovne konstrukcije. Ovom stalnom izmjenom zraka odvodi se vodena para iz objekta i smanjuje temperatura zraka koja od zagrijavanja crijepa može poprimiti iznose i do 70 stupnjeva Celzija ?ime se bitno pove?ava u?inak toplinske izolacije i postižu mnogo ugodniji uvjeti života u potkrovlju.

Izvedba hladnog krova

Uz gotove elemente krovne opreme specijalno namjenjene ventiliranju krovišta koje danas nude najve?i proizvo?a?i pokrova, hladan krov name?e se sam od sebe kao najlogi?nije i za vlasnika uvijek najpovoljnije rješenje.

Postavljeni rogovi prekrivaju se paropropusnom folijom koja uz to i dodatno štiti potkrovlje svojom vodonepropusnoš?u. Najkvalitetnije izvedbe folija se zbog svojih svojstava mogu postaviti i na daš?anu oplatu ili izravno na rogove i toplinsku izolaciju. Visoke tehni?ke vrijednosti koje postižu takve folije kako po pitanju difuzije vodene pare, vodonepropusnosti, mehani?ke otpornosti i ostalog jamac su zdravog i sigurnog krova a zbog jednostavne manipulacije olakšava se posao krovopokriva?ima.

Tzv. kontraletve, dimenzija 5x5 cm postavljaju se preko folije uzdužno po rogovima i po njima se vrši uobi?ajeno letvanje za polaganje crijepa. Elementi krovne opreme omogu?uju ulazak i izlazak zraka u sloj za prozra?ivanje (crijep zra?nik, traka zra?nik), a elementi za suhu izvedbu sljemena osiguravaju dodatno prozra?ivanje ovog dijela krovne konstrukcije koji se tradicionalno postavljao u mort ili maltu. Na taj smo na?in upotrebom krovne opreme za ventiliranje krovišta vrlo jednostavno i brzo izgradili hladni krov i time fizikalne zakone koji su do tada bili naš neprijatelj okrenuli u svoju korist, a vlasniku omogu?ili ugodan boravak.

http://www.gradjevinarstvo.co.rs/TekstDetalji.aspx?ban=820&tekstid=378

Izolacija potkrovlja

19.11.2008. | S. Kruni? | Adaptacija i sanacija

Potkrovlje koje se preure?uje za stanovanje treba izolovati da bi se toplotni gubici sveli na najmanju meru. Dobra izolacija omogu?ava lakše i jevtinije grejanje zimi i udobniji boravak za vreme letnjih vru?ina. Naj?eš?a debljina izolacionog materijala iznosi 10cm, a ponekad i do 15cm. Sa spoljne strane izolacionog materijala oblikuje se provetreni vazdušni sloj oko 5cm debljine. Važno je zaptivanje podnih i tavani?nih površina da se ne bi umanjili efekti izolacije produvavanjem hladnog vazduha kroz pukotine i spojeve u konstrukciji.

Termoizolacioni slojevi krovnih ravni

Postoji više mogu?nosti za rešenje detalja slojeva termoizolacije, krovnog pokriva?a i unutrašnje obrade. Na sl. 9.1 prikazana je konstrukcija slojeva krova koja se sastoji od žljebljenog crepa preko letava 2,5/5, na rastojanju 33,3cm. Ispod rogova pri?vrš?ena je krovna lepenka kao zaštita termoizolacije od produvavanja i kvašenja u slu?aju ošte?enja crepova. Izme?u lepenke i crepa vazduh slobodno cirkuliše. S donje strane upravno na pravac rogova, preko krovne lepenke prikucane su gredice 5/10 na rastojanju 50cm. Izme?u njih se smeštaju plo?e mineralne vune, debljine 10cm. Preko izolacionih plo?a i gredica razastire se i pri?vrš?uje aluminijumska folija kao barijera pritisku pare. Završna obrada unutrašnjih površina sastoji se od gips-kartonskih plo?a, lamperije, iverice i sli?no.


Sl. 9.1 Termoizolacija sa slojevima zaštite sa unutrašnje strane rogova

Ako su površine opšivene gips-kartonskim plo?ama, ivericom ili heraklit plo?ama, spojnice treba obraditi na na?in opisan u poglavlju o pregradnim zidovima. U protivnom, pojavi?e se prskotine na slojevima završne obrade.

Na sl. 9.2 prikazan je detalj toplotne izolacije sa slojem mineralne vune debljine 10 cm izme?u rogova. Sa unutrašnje strane preko rogova i mineralne vune razapeta je aluminijumska folija, koja ima ulogu parne brane za zaštitu izolacionih slojeva.

Na više na?ina je mogu?e uraditi završnu obradu unutrašnjih površina. Naj?eš?e se koristi lamperija (kao u ovom slu?aju). Klasi?an plafon (letve, trska, ?ok i kre?ni ili produžni malter) ima prednost, iako se sporije radi po mokrom postupku, u dobrom zaptivanju izme?u zidova i plafona i u još jednom vazdušnom sloju od 2,5cm izme?u izolacije i malterske površine.

Preko rogova sa spoljne strane površina je obložena ?amovom daskom, koja služi kao podloga za ter-papir - zaštitu od vetra i eventualnog prokišnjavanja i kvašenja termoizolacije. Izme?u daš?ane oplate i sloja mineralne vune je vazdušni sloj koji se ventilira od strehe ka slemenu.


Sl. 9.2 Konstrukcija termo i hidroizolacije potkrovlja sa slojevima toplotne zaštite izme?u rogova

Preko ter-papira i daš?ane oplate prikovane su produžene letve, a preko njih popre?ne letve - nosa?i crepa ?ije rastojanje zavisi od na?ina pokrivanja (jednostruko, gusto, duplo ili žljebljeni crep). Na taj na?in formiran je još jedan sloj vazduha izme?u crepa i daš?ane oplate. Naizmeni?ni slojevi crepa, vazduha, oplate i termoizolacije i završne unutrašnje obrade su odli?na zaštita potkrovnog prostora kako od gubitka toplote, tako i od letnje visoke temperature.

U slu?aju potrebe za oja?anje roga, na sl. 9.3 prikazan je detalj na kom su dve daske debljine 2,5-5cm prikovane sa jedne ili sa obe strane oslabljenog roga.


Sl. 9.3 Oja?anje roga jednostrano ili s obe strane


Ako se žele posti?i efekti sa vidljivijim rogovima, a izme?u njih slojevi termoizolacije, onda se to može ostvariti kao na sl. 9.4. Termoizolacioni slojevi su formirani od heraklit plo?a (sa spoljne strane) i stiropora ili mineralne vune sa unutrašnje strane. Heraklit plo?a je pri?vrš?ena na letve 2,5/5cm prikovane duž rogova. Stiropor, kao glavni deo termoizolacije, naleže na lamperiju. Lamperija je prikovana na drugu unutrašnju letvu duž rogova. Izme?u lamperije i stiropora je parna brana od alu-folije.


Sl. 9.4 Termoizolacija sa slojevima izme?u vidljivih rogova

Izme?u rogova, a ispod letvi, razapeta je ter-hartija kao zaštita od eventualnog prokišnjavanja u vazdušni prostor izme?u heraklita i crepa. Fuga koja se javlja izme?u lamperije i vidljivih rogova pokriva se ugaonom lajsnom. Vazdušni prostor izme?u termoizolacije i ter-papira provetrava se strujanjem od streha ka slemenu. Ovo strujanje osigurava suvu termoizolaciju i odstranjuje deo toplote koji se leti javlja usled pregrejavanja crepa.

Bo?ni zidovi u potkrovlju

Delovi površina potkrovlja ?ije je rastojanje od poda do krovne ravni ispod 1 m visine nepodesni su za koriš?enje. Prostor iznad tih površina odvaja se od ostalog dela potkrovlja bo?nim pregradnim zidovima, Razli?ite su mogu?nosti za izradu ovih zidi?a, a za koju ?emo se opredeliti zavisi izme?u ostalog i od materijala kojim raspolažemo i od toga imamo li nameru da odvojeni prostor ipak za nešto koristimo.

Slika 9.5 pokazuje da se bo?ni zidi? može formirati kao produžetak plafonske konstrukcije izra?ene na klasi?an na?in od letava, trske, ?ok-maltera i sloja kre?nog maltera. Ovaj sistem je nošen roštiljem od gredica 5/5 cm pri?vrš?enim za rogove i ven?anice. Horizontalne letve preko roštilja gredica nosa?i su za jednoslojnu trsku kao podlogu za malter kao krajnju obradu.


Sl. 9.5 Konstrukcija bo?nog zida sa toplotnom izolacijom

Termoizolacija od mineralne vune pri?vrš?ena je na vertikalne gredice i letve sa spoljne strane pregradnog zida. Druga varijanta na istoj slici pokazuje da se bo?ni zid može oformiti i u vidu plakara. U tom slu?aju termoizolaciju krovne ravni treba izvesti sve do ven?anice.

Bo?ni zid od šupljih blokova za pregrade ozidan je od tavanice do rogova, gde se utapa u krovnu ravan koja ga obezbe?uje od rušenja (sl. 9.6). Mineralna vuna kao termoizolacija postavlja se sa spoljne strane bo?nog zida, od koga je odvojena parnom branom. Sa unutrašnje strane zid je omalterisan. Iznad visine zida obrada unutrašnje površine krovne ravni je po izboru, želji i raspoloživom materijalu: lamperija, gips-kartonske plo?e, malter itd.


Sl. 9.6 Bo?ni zid od blokova

Mada se prostor iza bo?nog zida ne koristi, mora mu se omogu?iti pristup radi eventualnih intervencija na krovnom pokriva?u i krovnoj konstrukciji.

Konstrukcija krovnog pokriva?a

Za sigurnu zaštitu potkrovnog prostora a i celog objekta, najve?i zna?aj ima odgovaraju?i pokriva? i njemu odgovaraju?a konstrukcija koja ga nosi. Izbor pokriva?a mora da bude prilago?en postoje?em nagibu krovnih ravni ili nagibe prilago?avati raspoloživom krovnom pokriva?u. Nose?a osnova krovnog pokriva?a i najbolja zaštita termoizolacionih slojeva je daš?ana oplata prikovana preko rogova. Daske za ovu oplatu mogu da budu tre?e klase, a ?esto i ostaci koriš?eni za oplatu betonskih konstrukcija.

Preko dasaka prikiva se sloj krovne hartije, po?ev od strehe ka slemenu, sa preklopima po 10 cm. Po ter-papiru prikovane su letve pravca paralelnog rogovima. Letve omogu?avaju oticanje vode koja eventualno prodre kroz krovni pokriva?. Upravno na njih se prikivaju letve nosa?i crepa, ?ije se rastojanje podešava prema gustini ili vrsti crepa (sl. 9.7).


Sl. 9.7 Konstrukcija krovnog pokriva?a

Kroz krovne ravni i pokriva? prodiru ventilacije, nosa? antene i dimnjaci, ugra?uju se okviri za izlazak na krovne površine, leže?i prozori i badže.

Osvetljavanje potkrovlja

Otvor za izlazak na krov ugra?uje se izme?u dva roga, gde se letve presecaju i ostavlja prostor za daš?ani ram unutrašnjih dimenzija 60/60 cm. Ram se sa jedne strane prikiva na rog, a sa druge na umetnutu gredicu drugog roga i rama. Ter-papir se prikiva po obimu rama sa spoljne strane, u visini oko 10 cm.

Ako u krovnu ravan treba ugraditi prozor širine ve?e od razmaka me?u rogovima, onda jedan rog treba prese?i, deo njegove dužine odstraniti, a preostale delove prihvatiti (vekslovati) gredicama prihvatnicama koje se oslanjaju na susedne rogove (sl. 9.7).

Prodor ventilacione cevi kroz pokriva? obezbe?uje se od prokišnjavanja opšivkom od pocinkovanog lima razvijene širine oko 50 cm, koja je na licu mesta zaletovana za ventilacionu glavu pod uglom nagiba krova, s gornje strane zavu?ena pod crep, a sa donje postavljena preko crepova. Sa strane su nabori lima (falcevi) radi spre?avanja vode da se sliva sa strane (sl. 9.8).


Sl. 9.8 Prodor kanalizacione ventilacije kroz krovni pokriva?

Presek kroz opšivku izlaza na krovnu površinu pokrivenu crepom prikazanje na sl. 9.9. Ovde je o?igledno da opšivka od lima koja se podvla?i pod pokriva? od crepa opšiva i drveni ram po celoj visini koja nadvisuje krovnu ravan. Poklopac od lima oja?an je po obimu ?eli?nom šipkom ^8 do 10 mm i šarkom vezan za ram. Poklopac se rezom zabravljuje sa unutrašnje strane krovnog prostora.


Sl. 9.9 Izlaz na krov

Sli?na konstrukcija se primenjuje za obezbe?enje leže?eg krovnog prozora (sl. 9.10). Prozori ove vrste su fabri?ke izrade ?iji su detalji rešeni tako da osiguravaju zaptivanje protiv prokišnjavanja i produvavanja. Ugra?uju se u krovne ravni nagiba od 15 do 70°. Krilo i okvir od smrekovine opšiveni su plastificiranim aluminijumskim limom. Zastakljuju se dvoslojnim izolacijskim staklom. Koeficijent toplote provodljivosti K jednak 0 je 2,9 W/m2K i zvu?ne zaštite od 31 dB. Okov prozora omogu?ava obrtanje krila oko horizontalne ose za 180°, stabilnost u svakom položaju, pa se staklo može ?istiti i sa spoljne strane.


Sl. 9.10 Krovni leže?i prozor

Na prozor sa unutrašnje strane montiraju se žaluzine, roletne ili zavese. Proizvodne dimenzije su 54/70, 78/96, 78/118, 114/118 cm. Površina prozorskog otvora treba da je 1/10 stambene površine. Donja ivica stakla je na 115 cm a gornja najmanje 185 cm od poda.

Bo?ne stranice okvira prozora pri?vrš?uju se za rogove. Šupljine izme?u rogova popre?nih gredica okvira prozora moraju se popuniti izolacionom masom da bi se otklonili termi?ki mostovi.

Vertikalni krovni prozor

U pore?enju sa leže?im, vertikalni krovni prozor ima niz prednosti i nedostataka. Nedostaci su u dva do tri puta ve?oj ceni izrade i 30-50% manjoj koli?ini svetlosti koja kroz istu površinu prodire u prostoriju, u složenoj konstrukciji krovne badže koju treba dograditi na krovnu površinu.

Prednost je u vertikalnom položaju kao kod svakog drugog prozora, u njegovoj pristupa?nosti i providnosti i za vreme padavina i što ne prokišnjava. Kostur konstrukcije krovne badže lakše je i racionalnije izvesti na strmim nego na krovovima blagog nagiba.

Konstrukcija prikazana na sl. 9.11 pri?vršæena je na susedne rogove krova strmog nagiba i sastavljena je od gredica 5/8. U prednju pravougaonu površinu ugra?uje se stoje?i prozor standardnih dimenzija ili specijalno pravljen po meri. U trougaone bo?ne i jednu prednju površinu izme?u gredica ugra?uje se termoizolacija sa parnom branom i dvostranom opšivkom od lamperije. Celu konstrukciju prekrivaju dve trapezne površine u obliku dvovodnog krova. Krovne površine se tako?e termi?ki izoluju i pokrivaju istom vrstom pokriva?a kojom je zašti?en ceo krov.


Sl. 9.11 Konstrukcija za vertikalni prozor u krovu

Opšivka krovne badže sa ugradnjom zastakljenog vertikalnog prozora prikazana je na sl. 9.12. Celu ovu dogradnju na krovnoj površini treba opšiti pocinkovanim limom na mestu spojeva sa postoje?om krovnom ravni.


Sl. 9.12 - Spoljna i unutrašnja opšivka sa izolacijom za krovni prozor

Konstrukcija za vertikalni prozor na strmijoj krovnoj ravni mansardnog krova prikazana je na sl. 9.13. Širina stoje?eg prozora odgovara dvostrukom rastojanju izme?u rogova. Prese?eni rog je prihvaæen popre?nom gredicom u visini parapeta. Otvor u strmoj krovnoj ravni pokriven je prepuštanjem krovne ravni blažeg nagiba. Trougaone bo?ne strane i krovna površina iznad badže toplotno se izoluju istom izolacijom kao i celo potkrovlje.


Sl. 9.13 Konstrukcija vertikalnog krovnog prozora kod mansardnog krova

Rešenje detalja opšivke i ugradnja prozora sa staklom prikazano je na sl. 9.14. Vrsta krovnog pokriva?a kojim je pokriven ceo krov primenjuje se i za badžu.


Sl 9.14 Detalj opšivke konstrukcije krovnog prozora

Zasek u krovu je jedan od na?ina osvetljavanja potkrovlja. Zasekom se deo krovne površine i podna površina ispod nje pretvara u lo?u. Zbog toga se pod izoluje toplotno i protiv prokišnjavanja. Slojevi poda zaseka su isti kao kod prohodnog ravnog krova. Preko nosive plo?e tavanice postavljen je sloj za pad, parna brana je zaštita termoizolocije od pritiska pare iz donjih prostorija. Sloj termoizolacije izra?uje se od stiropora, presovane mineralne vune, perlit betona itd. Iznad termoizolacije izra?uje se hidroizolacija od slede?ih slojeva:

* sloj perforiranih bitumenskih traka ta?kasto lepljenih,
* premaz vru?im bitumenom
* sloj bitumenskih traka sa uloškom od staklene tkanine,
* premaz vru?im bitumenom,
* sloj bitumenskih traka sa uloškom od staklenog voala,
* premaz vru?im bitumenom,
* sloj bitumenskih traka sa uloškom od staklenog voala i
* premaz vru?im bitumenom.

Preko gotove izolacije slobodno se razastire polietilenska folija, debljine 0,15 mm, bez lepljenja sa preklopom od 10 cm. Posle toga razastire se cementni malter u koji se polažu kerami?ke plo?ice kao završna podna obloga (sl. 9.15).


Sl. 9.15 Zasek u krovu